Het luchtalarm gaat! Tijd om te schuilen. Maar waar? Bewoners van een woning in de Alkmaarse Spoorbuurt hadden daar ooit een oplossing voor: een echt betonnen bunkertje in hun tuin!
Met twee bij drie meter is het niet heel groot, maar wel voorzien van een schuin dak, 15 cm dikke muren en stalen deuren. Het was bedoeld om zo’n vier mensen veiligheid te bieden als er in de buurt bommen zouden vallen. Het is een simpel onderkomen zonder sanitair, dat waarschijnlijk geen luchtfilter heeft gehad en waarbij een luchtdichte afsluiting rondom de deuren ontbreekt. Uiteindelijk was het dus bedoeld om kort te schuilen voor rondvliegend materiaal. Een directe inslag van een bom zou het mogelijk niet hebben doorstaan.
Op zich is het niet heel vreemd om zo’n schuilplek te bouwen zo dicht bij een station, een plek die in oorlogstijd zeker een doelwit kon zijn.
Onderzoek in het archief leert ons dat het huis, waar in de tuin de schuilgelegenheid staat, in 1920 gebouwd is door Jacob Bult, een 41-jarige metselaarsknecht geboren in Egmond aan den Hoef. Direct na de bouw gingen Jacob en zijn vrouw Willemina in het huis wonen.
Voor de Tweede Wereldoorlog was Jacob Bult volgens de Alkmaarse adresboeken werkzaam als aannemer in betonwerken. Mogelijk is dit een link naar de bouw van het bunkertje. Een bouwtekening en een vergunning voor de bouw lijken niet of niet meer te bestaan. Het jaartal van de bouw is dus niet te achterhalen.
Opvallend is dat Jacob Bult na de oorlog veroordeeld werd voor samenwerking met de Duitse bezetter. In de krant De Vrije Alkmaarder uit 1948 is in een verslag van zijn proces te lezen dat Jacob betonplaten leverde aan verschillende Wehrmacht-aannemers, maar dat hij niet wist dat de platen voor bunkerbouw gebruikt zouden worden. De president van de rechtbank had daar echter zijn vraagtekens bij.
Tijdens het proces werd F.H. Ringers (die van de chocoladefabriek) als getuige opgeroepen door de verdediging. Ringers had in het verleden met Jacob samengewerkt en hem in 1928 zelfs 3000 gulden geleend. Hij getuigde dat Jacob een ‘goed Nederlander’ was, dat hij geweigerd had voor de Duitsers aan bunkerbouw te doen en dat hij zoveel mogelijk materiaal aan de Duitsers onttrok. Daarnaast was al bekend dat Bult tijdens de oorlog onderduikers verborg. De uiteindelijke veroordeling hield in dat zijn vermogen verbeurd werd verklaard tot een bedrag van 500 gulden. De dossiers van de veroordeling zijn nog te vinden in het CABR (Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging) bij het Nationaal Archief.
Na de oorlog bleef Bult werkzaam in de aannemerswereld en bij zijn overlijdensakte in 1956 werd hij zelfs genoemd als "directeur cementfabriek".
De huidige bewoners van het huis in de Spoorbuurt hebben een interessant object in hun tuin en zijn zich bewust van het historische belang ervan. Het is nu wel een opslagplek en er ontbreekt een stalen deur, maar verder verkeert het in redelijk nette staat.
Jacob en zijn vrouw liggen begraven op de Algemene Begraafplaats in Alkmaar.
Bekijk hier een kort filmpje van het bunkertje.
Collectie Regionaal Archief Alkmaar. RAA011015235